Rij- en rusttijden voor chauffeurs met een tachograafplichtig voertuig vallen onder de Europese verordening 561/2006. Deze regels gelden in de hele EU. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert streng. Overtredingen leveren hoge boetes op, ook in het buitenland. Sinds 1 juli 2026 gelden de regels ook voor veel bestelauto’s. Daarover verderop meer.
Hoeveel uur mag een chauffeur rijden?
Een chauffeur mag maximaal 9 uur per dag rijden. Twee keer per week mag dit 10 uur zijn. Per week geldt een maximum van 56 uur. Over twee weken samen mag een chauffeur maximaal 90 uur rijden. Rijdt een chauffeur in week één dus 56 uur? Dan blijven er in week twee nog 34 uur over.
Pauze tijdens het rijden
Na 4,5 uur rijden is een pauze van 45 minuten verplicht. De chauffeur mag deze pauze splitsen. Het eerste deel duurt dan minimaal 15 minuten, het tweede deel minimaal 30 minuten. De volgorde ligt vast: eerst 15, dan 30. Andersom telt niet. Na een volledige pauze start een nieuwe periode van 4,5 uur. Rijksoverheid
Let op: ook ander werk telt mee voor de pauzeregels. Laden en lossen is ook werk. Een chauffeur mag nooit langer dan 6 uur achter elkaar werken zonder pauze.
Dagelijkse rust
De dagelijkse rust duurt minimaal 11 uur achter elkaar. Tussen twee wekelijkse rusttijden mag de chauffeur dit drie keer verkorten tot 9 uur. Die verkorting hoeft hij niet in te halen. De rust mag ook in twee delen: eerst minimaal 3 uur, daarna minimaal 9 uur. Binnen 24 uur na het einde van de vorige rust moet de nieuwe dagelijkse rust zijn afgerond.
Wekelijkse rust
De normale wekelijkse rust duurt minimaal 45 uur. Een verkorte wekelijkse rust duurt minimaal 24 uur. De gemiste uren moet de chauffeur later compenseren met een verlengde rust. Die compensatie moet vóór het einde van de derde week erna plaatsvinden.
Voor internationaal vervoer geldt een extra regel. Een chauffeur mag buiten Nederland twee weken achter elkaar een verkorte wekelijkse rust nemen. In een periode van vier weken moet hij wel minimaal twee keer een normale wekelijkse rust nemen.
Twee belangrijke voorwaarden uit het Mobility Package:
De normale en verlengde wekelijkse rust mag niet in de cabine. Dit moet in een geschikt verblijf met bed en sanitair. De werkgever betaalt dit. De verkorte wekelijkse rust mag wel in de cabine. Daarnaast geldt: de werkgever moet het werk zo plannen dat de chauffeur minimaal eens per vier weken terug kan naar huis of naar zijn standplaats.
Bijzondere regels en uitzonderingen
Dubbele bemanning. Bij twee chauffeurs in één voertuig geldt een periode van maximaal 30 uur. Daarin mag elke chauffeur 9 uur rijden en heeft hij recht op minimaal 9 uur rust. De bijrijder mag zijn pauze in het rijdende voertuig nemen. Hij mag dan niet helpen, ook niet met navigeren.
Uitloop naar huis. De chauffeur mag de rijtijd met 1 uur verlengen om zijn standplaats of woonplaats te bereiken voor de wekelijkse rust. Gaat het om een normale wekelijkse rust? Dan mag hij 2 uur verlengen, met een pauze van 30 minuten direct daarvoor. De chauffeur noteert dit handmatig op de tachograafprint en compenseert de extra tijd later.
Ferry of trein. De chauffeur mag zijn dagelijkse rust maximaal twee keer onderbreken voor het op- en afrijden van een boot of trein. De onderbrekingen duren samen maximaal 1 uur.
Nood. Bij onvoorziene omstandigheden mag de chauffeur afwijken om een veilige stopplaats te bereiken. Hij noteert de reden direct op de tachograafprint.
Nieuw sinds 1 juli 2026: bestelauto’s boven 2,5 ton
Sinds 1 juli 2026 geldt een nieuwe verplichting voor bestelauto’s in het internationale goederenvervoer. Voertuigen met een toegestane maximummassa (TMM) van meer dan 2,5 tot en met 3,5 ton moeten een smart tachograaf versie 2 (G2V2) hebben. Deze regel komt uit het Europese Mobility Package.
De plicht geldt alleen als aan alle voorwaarden is voldaan: het voertuig of de combinatie met aanhanger heeft een TMM tussen 2,5 en 3,5 ton, het rijdt over de grens, en het vervoert goederen voor rekening van derden. Ook cabotage valt eronder. Let op de aanhanger: komt de totale combinatie boven de 2.500 kilo TMM, dan geldt de plicht. Een lichte bestelbus met aanhanger valt er dus snel onder.
Valt het voertuig onder de tachograafplicht? Dan gelden ook de volledige Europese rij- en rusttijden, net als voor zwaar transport. De chauffeur heeft een bestuurderskaart nodig en het bedrijf een bedrijfskaart. De bestuurderskaart moet minimaal elke 28 dagen worden uitgelezen, het voertuig minimaal elke 90 dagen.
Wat blijft hetzelfde? Wie uitsluitend nationaal rijdt, houdt de bestaande grens van 3.500 kilo TMM. Hoefijzervervoer telt als nationaal vervoer: de rit gaat via een ander land, maar blijft feitelijk binnenlands. Voor nationale ritten onder 3,5 ton geldt in Nederland het Arbeidstijdenbesluit vervoer.
Vrijstelling eigen vervoer. Er geldt een vrijstelling voor voertuigen tussen 2,5 en 3,5 ton bij eigen vervoer, als rijden niet de hoofdactiviteit van de chauffeur is. De rijtijd mag dan maximaal 30 procent van de wekelijkse arbeidstijd zijn. Bij controle moet de chauffeur dit kunnen aantonen. Voor beroepsvervoer, zoals koeriersdiensten, geldt deze vrijstelling dus niet.
Gecombineerd nationaal en internationaal vervoer
Veel bedrijven rijden met dezelfde bestelbus zowel binnen Nederland als over de grens. Dan gelden deze regels:
Rijdt de chauffeur op één werkdag deels nationaal en deels internationaal? Dan gebruikt hij de tachograaf van het begin tot het einde van die werkdag. De rij- en rusttijden gelden die dag dus volledig, ook voor het Nederlandse deel.
Op dagen met alleen nationale ritten ligt het anders. De chauffeur kan de tachograaf dan op ‘out of scope’ zetten, met zijn bestuurderskaart in het apparaat. Rijdt hij nationaal zonder tachograaf, dan kan hij die dagen verantwoorden met een patronaal attest. Dit is belangrijk, want bij een controle moet de chauffeur de 56 voorafgaande kalenderdagen kunnen verantwoorden. Elke dag zonder registratie of verklaring kan een boete per dag opleveren. Het advies is daarom simpel: gebruik de tachograaf altijd, ook nationaal. Dan staat alles automatisch op de bestuurderskaart en is er bij controle geen discussie.
